Wycieczka Między Wałami Jagiellońskimi i Motławą – skarby Głównego i Starego Miasta w Gdańsku

Wycieczka "Między Wałami Jagiellońskimi i Motławą – skarby Głównego i Starego Miasta w Gdańsku"

liczba atrakcji: 24
czas zwiedzania: dwudniowa
kategoria: śladami zabytków
autor: marcinha
data dodania wycieczki: 2011-05-27 14:27:15

Ocena: 5

Opis:
Imponujące historyczne centrum Gdańska jest świadectwem potęgi miasta, które było największym (80 tys. mieszkańców na początku XVII w.) i najzamożniejszym miastem Rzeczypospolitej, czerpiącym swe dochody z handlu (trzecia cześć europejskiego obrotu zbożem). Świadectwem bogactwa a zarazem kosmopolityczności ówczesnego Gdańska są zachowane zabytki: imponujące gotyckie świątynie, pełne gracji manierystyczne budowle użyteczności publicznej, czy wreszcie kamieniczki reprezentujące całe bogactwo stylowe minionych stuleci.

 
Brama Wyżynna w Gdańsku Brama Wyżynna w Gdańsku
Wizytę w sercu starego Gdańska rozpocząć można u stóp zachwycającej Bramy Wyżynnej z końca 1588 r. Zaprojektowana została ona przez pochodzącego z Mechelen (dzisiejsza Belgia) architekta i rzeźbiarza Willema van den Blocke. Jej rzeźbiarską dekorację wykonano w stylu manierystycznym. Strona zewnętrzna ozdobiona jest trzema herbami: pośrodku znajduje się herb Polski, po prawej stronie Gdańska, a po lewej – Prus Królewskich.
Dwór Bractwa św. Jerzego w Gdańsku Dwór Bractwa św. Jerzego w Gdańsku
Wzniesiony w latach 1487-1494, Dwór Bractwa św. Jerzego (projekt Hansa Glottaua) był siedzibą bractwa religijnego Głównego Miasta. Ceglana, gotycka budowla z wieżyczkami w narożach, zwieńczona jest wieżą z pochodzącą z 1566 r. z figurą św. Jerzego zabijającego smoka. Obiekt użytkowany był przez bractwo do 1798 r.
Złota Brama w Gdańsku Złota Brama w Gdańsku
Złota Brama powstała według projektu Abrahama van den Blocke w stylu późnego renesansu.Nie pełniła funkcji obronnej, lecz jako dzieło sztuki miała być świadectwem potęgi i bogactwa miasta. Zdobią ją rzeźby, będące alegoriami pokoju, wolności, bogactwa, sprawiedliwości, zgody, sławy i roztropności. Oryginały figur wieńczących Złotą Bramę zaginęły, zostały jednak odtworzone na podstawie XIX-wiecznych sztychów i modeli. Spod bramy, która w wyniku renowacji odzyskała swą pierwotną świetność, widać...
Zielona Brama w Gdańsku Zielona Brama w Gdańsku
Największą z bram miejskich jest Zielona Brama, wzniesiona w 2. połowie XVI w. na miejscu poprzedniej, gotyckiej Bramy Kogi, zapewne według projektu saskiego architekta Hansa Kramera i pod kierownictwem mistrza Regniera z Amsterdamu. Zbudowano ją z małych niderlandzkich cegieł. Zostały one sprowadzone do Gdańska przypadkiem, gdyż przypłynęły jako okrętowy balast. Brama ta zamyka Długi Targ, a jej nazwa pochodzi od zielonego koloru polichromii. Inna wersja wskazuje na zieleń wodorostów porastających...
Wielka Zbrojownia w Gdańsku Wielka Zbrojownia w Gdańsku
Odrestaurowana niedawno Wielka Zbrojownia, wzniesiona na początku XVII w. według projektu holenderskiego architekta Antoniego van Obberghena, stanowi wspaniały przykład manieryzmu niderlandzkiego. W dekoracji wspaniale w ostatnich latach odrestaurowanej fasady od strony Targu Węglowego i ulicy Piwnej dominują, zgodnie z przeznaczeniem budynku, motywy militarne – granaty, posągi żołnierzy i rzeźby. Pośród nich wyróżnia się posąg Minerwy. Przed Zbrojownią można też zobaczyć moździerze - są one jednak...
Dom Uphagena w Gdańsku Dom Uphagena w Gdańsku
Na ul. Długiej, pod numerem 12, po prawej stronie, znajduje się Dom Uphagena – pierwotnie gotycka kamienica, przebudowana w stylu późnego baroku dla pochodzącego z Flandrii patrycjuszowskiego rodu Uphagenów. W marcu 1945 r. kamienica została spalona. Po odbudowie do jej wnętrz wróciło rokokowe wyposażenie, wcześniej zdemontowane. Dziś mieści się tu oddział Muzeum Historycznego Gdańska – Muzeum Wnętrz Mieszczańskich.
Bazylika Wniebowzięcia NMP w Gdańsku Bazylika Wniebowzięcia NMP w Gdańsku
Bazylika Wniebowzięcia NMP przez wiele lat była największą świątynią Polski (ostatnio wyprzedziła ją bazylika w Licheniu). Uważana jest równocześnie za największy ceglany kościół świata. Mierzy 105 m długości i 66 m szerokości w transepcie, wysokość naw sięga 30 m, a wieża ma 77 m wysokości. W tej monumentalnej świątyni, do której wiedzie siedem bram, może się zmieścić 25 tys. wiernych. Kościół wznoszono od połowy XIV do początku XVI stulecia. W 70 lat po ukończeniu budowy świątynią zawładnęli ewangelicy,...
Długi Targ w Gdańsku Długi Targ w Gdańsku
Długi Targ to reprezentacyjny plac Gdańska, który - w odróżnieniu od innych średniowiecznych miast Polski - nie ma rynku. Wzdłuż Długiego Targu stoją gmachy najważniejszych instytucji publicznych (Zielona Brama, Dwór Artusa i ratusz) oraz najbardziej reprezentacyjne kamienice mieszczańskie.
Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku
Ratusz Głównego Miasta wznoszony był w wiekach od XIV do XVI. Po wielkim pożarze, dobudowano do niego renesansowy hełm, na szczycie którego znalazła się pozłacana figura Zygmunta Augusta. W tym samym wieku wzniesiono też trzy skrzydła otaczające ratuszowy dziedziniec. W XVIII w. ratusz wzbogacił się o heraldyczny portal, przedstawiający dwa lwy podtrzymujące tarczę herbową i patrzące w stronę Złotej Bramy. Dziś w ratuszu siedzibę ma Muzeum Historyczne Miasta Gdańska. Najciekawszymi jego pomieszczeniami...
Dwór Artusa w Gdańsku Dwór Artusa w Gdańsku
Dwór Artusa, wzniesiony przez gdańskie Bractwo św. Jerzego, jest związany ze średniowieczną legendą o królu Arturze (Artusie) i Rycerzach Okrągłego Stołu. Manierystyczna fasada od strony Długiego Targu zaprojektowana została w początkach XVII w. przez Abrahama van den Blocke. We wnętrzu tego reprezentacyjnego gmachu uwagę zwracają: olbrzymia sala o wymiarach 25 na 18 m, mająca ponad 12 m wysokości, zwieńczona sklepieniem wspartym na smukłych kolumnach,oraz renesansowy piec kaflowy, posągi, obrazy...
Fontanna Neptuna w Gdańsku Fontanna Neptuna w Gdańsku
Fontannę Neptuna postawiono w 1. połowie XVII stulecia po lewej stronie wejścia na Długi Targ. Zaprojektował ją Abraham van den Blocke. Władca mórz to chyba najpopularniejszy symbol Gdańska i jeden z najstarszych (obok warszawskiej kolumny Zygmunta) pomników o świeckim charakterze na terytorium dzisiejszej Polski.
Brama Mariacka i ul. Mariacka w Gdańsku Brama Mariacka i ul. Mariacka w Gdańsku
Ulica Mariacka wyróżnia się na tle pozostałych traktów gdańskiego Głównego Miasta. Nigdzie indziej nie zachowało się tyle przedproży, charakterystycznych niegdyś dla gdańskich ulic. Ponieważ pochodzą one z obszaru całego miasta, można tu przyjrzeć się reprezentantom kilku stylów architektonicznych – od gotyku przez renesans po barok i rokoko. Odbudowana ze zniszczeń wojennych uliczka znakomicie przywołuje atmosferę starego, hanzeatyckiego Gdańska. Ulicę zamyka gotycka Brama Mariacka z...
Żuraw portowy nad Motławą w Gdańsku Żuraw portowy nad Motławą w Gdańsku
Żuraw jest symbolem Gdańska. To gotycka brama z połowy XV stulecia, składająca się z dwóch baszt i wykonanej z drewna konstrukcji dźwigowej. Mechanizm, napędzany dwiema parami kół deptakowych, służył do przeładunku towarów i do stawiania masztów na statkach. Konstrukcja była wykorzystywana jeszcze w okresie międzywojennym. Po zniszczeniach wojennych Żuraw został odbudowany w kształcie z XVII w. Obecnie stanowi siedzibę Oddziału Centralnego Muzeum Morskiego – w zabytku oglądać można wystawę...
Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku
Centralne Muzeum Morskie położone jest po obu stronach Motławy. W głównej siedzibie (w budynkach położonych przy ul. Ołowianka 9-13) zobaczyć można wystawę dokumentującą obecność Polaków na morzach i oceanach świata. W dziale „Archeologia morska i nurkowanie” udostępnione są znaleziska z wraków, m.in. perskiego statku (III tys. p.n.e.), handlowego „Miedziowca” (XV w.), szwedzkiego okrętu wojennego „Solena” (XVII w.), czy angielskiej jednostki „General Carlton of Withby” (XVIII w.). Miłośników...
kościół św. Mikołaja w Gdańsku kościół św. Mikołaja w Gdańsku
Podominikański kościół św. Mikołaja jest jedną z najstarszych gdańskich świątyń (XIV-XV w.). W przeciwieństwie do innych świątyń niemal nie ucierpiał podczas zdobywania miasta przez Armię Czerwoną. Część wyposażenia wnętrza (brązowy świecznik, barokowa ambona, barokowe i rokokowe stalle) pochodzi z okresu późniejszego niż budowa kościoła. W prezbiterium uwagę zwraca późnogotycka polichromia. Ołtarz główny to dzieło siedemnastowieczne. Umieszczono w nim obraz „Koronacja św. Mikołaja”, prawdopodobnie...
Baszta Jacek w Gdańsku Baszta Jacek w Gdańsku
Piękna Baszta Jacek jest pozostałością dawnych fortyfikacji Głównego Miasta. Ceglana, ośmioboczna wieża ma wysokość 36 m. Baszta została zbudowana około 1400 r., zaś dach namiotowy został nad nią wzniesiony w 1556 r. (poniżej dachu zachowane są gotyckie arkady osadzone na kamiennych konsolach).
dom opatów pelplińskich w Gdańsku dom opatów pelplińskich w Gdańsku
Dom Opatów Pelplińskich pochodzi z 1. połowy XVII w. i, jak wskazuje nazwa, należał do cystersów z Pelplina. Wzniesiono go w stylu manierystycznym i jako już gotowa budowla został nabyty przez zakonników z przeznaczeniem na rezydencję przełożonych pelplińskiego zgromadzenia zakonnego.
kościół św. Elżbiety w Gdańsku kościół św. Elżbiety w Gdańsku
Kościół św. Elżbiety, wzniesiony w stylu gotyckim w XV w., stanowił początkowo kaplicę przyszpitalną szpitala pod tym samym wezwaniem. W XIX w. był kościołem garnizonowym. Uległ znacznym zniszczeniom w trakcie działań wojennych, a odbudowany został w uproszczonej formie. Co prawda, wyposażenie wnętrza jest współczesne, nie mniej jednak warto zwrócić uwagę na kilka jego elementów, m.in. na metalowe ołtarze czy na brązowe drzwi kruchty ze scenami przedstawiającymi św. Wojciecha, bł. Wincentego Palottiego...
Ratusz Starego Miasta w Gdańsku Ratusz Starego Miasta w Gdańsku
Ratusz Starego Miasta wzniesiono w XVI w. w stylu renesansu niderlandzkiego, według projektu holenderskiego architekta Antoniego van Obbergena, jednak już wcześniej w tym miejscu znajdowała się siedziba władz Starego Miasta Gdańska. Na skutek przebudowy wnętrza niemal całkowicie zatraciły swój pierwotny charakter. Uwagę zwracają barokowe kręcone schody, wiodące do Wielkiej Sali, oraz malowane kobaltem na błękitno kafle importowane z holenderskich Delf, zdobiące ściany. W Wielkiej Sali i w bocznej...
Wielki Młyn w Gdańsku Wielki Młyn w Gdańsku
Zbudowany jeszcze przez Krzyżaków Wielki Młyn jest największym średniowiecznym zakładem przemysłowym na ziemiach polskich. We wnętrzu mieścił się sześciopiętrowy spichlerz zbożowy, a od frontu zbudowano piec chlebowy. Napęd urządzeniom młyńskim zapewniały wody Kanału Raduni. Swą funkcję młynarską Wielki Młyn pełnił aż do ostatniej wojny. Odbudowany ze zniszczeń wojennych jest dziś siedzibą centrum handlowego. W sąsiedztwie Wielkiego znajduje się też Mały Młyn.
kościół św. Katarzyny w Gdańsku kościół św. Katarzyny w Gdańsku
Najstarsza świątynia gdańskiej starówki – kościół św. Katarzyny – od początku XX w. aż dwukrotnie ulegała poważnym pożarom: w 1905 r. i 2006 r. Podczas tego ostatniego płonący dach oparł się o strop, dzięki czemu ocało cenne wyposażenie: rzeźbiony ołtarz – gotycki tryptyk z 1515 r., barokowa chrzcielnica z 1583 r., obrazy Antoniego Möllera i Izaaka van den Blocke z XVII w. oraz ambona ozdobiona niderlandzkimi ornamentami z 1638 r. We wnętrzu kościoła odnaleźć można także epitafium Jana Heweliusza,...
kościół św. Brygidy w Gdańsku kościół św. Brygidy w Gdańsku
Kościół św. Brygidy [D1] wzniesiono w stylu gotyckim w XIV w. jako kościół klasztorny zakonu brygidek. Został znacznie zniszczony w marcu 1945 r. oraz przez pożar 12 lat później. Odbudowywany od 1970 r., stał się nieoficjalną świątynią gdańskich stoczniowców. Poważną rolę odgrywał w trakcie strajku w sierpniu 1980 r., a także w czasie stanu wojennego. Wyposażenie wnętrza jest współczesne. Na uwagę zasługują bursztynowa monstrancja ważąca ponad 30 kg oraz relikwiarz św. Brygidy. Plany poprzedniego...
Pomnik Poległych Stoczniowców w Gdańsku Pomnik Poległych Stoczniowców w Gdańsku
Pomnik Poległych Stoczniowców na placu Solidarności stoi przed historyczną bramą nr 2 Stoczni Gdańskiej. 16 grudnia 1970 r. w tym miejscu poległo trzech stoczniowców. Pomnik w kształcie trzech krzyży o wysokości 42 m z rozpiętymi na nich kotwicami (symbolizującymi związki z morzem, a równocześnie ukrzyżowaną nadzieję) odsłonięto w dziesiątą rocznicę grudniowej masakry. W latach 80. plac był miejscem demonstracji, rozpraszanych bezwzględnie przez milicję i ZOMO.
Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku
W Muzeum Poczty Polskiej mieści się wystawa poświęcona dziejom poczty w Gdańsku oraz jej obronie w 1939 r., a także urząd pocztowy z zachowanym dawnym numerem (Główny Urząd Pocztowy w Gdańsku nosi nr 50, nie zaś, jak w innych miastach, nr 1, gdyż do dziś jedynką oznaczany jest urząd pocztowy mieszczący się w tym historycznym budynku Poczty Polskiej).